Insigamigani

Nta nzoga ya Nzonnyo

Uyu magani bawucira ku muntu usuzuguritse, baca amaco yo kwirozanga icyo agamije kubaha;

ni bwo bagira bati: «Nimucyo twigendere, nta nzoga ya Nzonnyo!»

Wakomotse ku mugabo witwaga Nzonnyo ahagana mu mwaka w'i 1800.

Nzonnyo uwonguwo iwabo kavukire hari mu Biru mu Kinyaga (Cyangugu); agabana ubutware

bw'i Kinyaga cyose. Rimwe rero aza gufata igihe kwa Gahindiro ku Kamonyi; bigeze aho

arasezera arataha. Ageze iwe mu Kinyaga aterera agati mu ryinyo ntiyagaruka ibwami, ndetse

n'amakoro yaturukaga mu Kinyaga arabura. Bibaye bityo abagabo b'abiru batuye mu Kinyaga

baboneraho umwanya wo kureguza Nzonnyo, bagira ngo anyagwe ndetse nibirimba atangwe

apfe babone ubugabana ibye.

Nuko inshuti za Nzonnyo zo mu Nduga zimutumaho zimumenyesha ko ari mu makuba kuko

yazinutswe ibwami, kandi amakoro akabura. Nzonnyo abyumvise aherako akoresha i Kinyaga

cyose inzoga zo kujyana ibwami. Amaze gutarisha no kwengesha, afata inzira aza kuziteguriza.

Ageze ku Kamonyi abonana na Gahindiro akoma yombi, ati: «Nyagasani ndaje, kandi ngufitiye

amaturo n'amakoro!» Gahindiro arishima. Abwira abahungu bari kumwe ko bari butaramire ku

nzoga za Nzonnyo. Ategeka n'abacanyi gucana umuriro mwinshi ikambere, ati: “Inkera

irararwa.”

Byose biteganyirizwa imyanya. Naho Nzonnyo yateguje bisa n'amatakirangoyi; inzoga zikiri mu

Kinyaga. Inshuti ze ziramubaza ziti: «Ko umaze kubwira ibwami ko ufite amakoro n'inzoga,

none biri he?» Ati:«Nasize mbwiye abanyakinyaga ko bazishaka bakazinkurikiza.» Inshuti ze

ziti: «Wikoreye ishyano! ntawe ubwira ibwami icyo adafite!»

Nzonnyo arabizirikana asanga ari koko; agira ubwoba, asubira mu Kinyaga ijoro ryose. Ibwami

rero ikibariro cy'igitaramo kigeze inteko irakorana; baricara bategereza Nzonnyo n'inzoga ze,

amatarama arashira bihereza igicuku. Ijoro riva iyi rijya iyi, inkoko ya mbere ikubise ibaba, baba

bamaze kurambirwa no kuziguruka inzoga za Nzonnyo; bajya inama yo gushenguruka. Biba

bityo, abataha barataha, abararira barararira. Ishengero ryikubura rivuga ngo: «Nta nzoga ya

Nzonnyo».

Aho Nzonnyo abungukiye rero, inkwekwe bayivaho baramuseka basubira muri rya jambo

bashengurukanye, babihindura ibitwenge bishirira aho. Na wo umugani uragundira urafata; uwo

batse inzoga wese ariko anasuzuguritse, yatindaganya kuyizana bati: “Nta nzoga ya Nzonnyo,

nimucyo twigendere!”

"Kurindira inzoga ya Nzonnyo = Kwiyandarika; Kwandagara."

Created by:
Published: December 03, 2025
Share: